विश्ववेध

  जवळ १२५ कोटी लोकसंख्या असलेल्या भारतात वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन क्षेत्रात असलेल्या भागीदारीचा टक्का प्रत्यक्षरित्या निराशाजनक आहे. ट्रेडींग इकॅानोमिक्स या वर्ल्ड बॅंकेच्या २०१८ च्या सर्वेक्षणानुसार भारत देश हा आपल्या एकूण राष्ट्रीय दरडोई उत्पन्नापैकी ०.५४९ टक्के इतकीच गुंतवणूक वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधनात करतो, ही आकडेवारी गेल्या दशकातील सर्वात निम्नतम आहे, असे या सर्वेक्षणात म्हटलेले आहे, पण जागतिक पातळीवर संशोधनात विशेषत: मूलभूत विज्ञान संशोधन क्षेत्रात आंतरराष्ट्रीय भागीदारी ही काळानूसार वाढत असल्यामुळे भारतासारख्या विकसनशील आणि तरुण देशात संशोधन वृत्ती येत्या काळात वाढणार आहे हे नक्की! मूलभूत विज्ञानात संशोधन हा प्रकार आपल्या देशाच्या आधुनिक इतिहासात नवीन नाही. नोबेल पारितोषिक विजेत्यांची आपल्या देशात वानवा असली तरी सर सी.व्ही रामन, सुब्रमण्यम चंद्रशेखर, मेघनाथ साहा, सत्येंद्रनाथ बोस, वेंकटरमन रामकृष्णन यांसारख्या विभूतींनी भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र या मूलभूत विज्ञानाच्या क्षेत्रांत अभूतपूर्व कामगिरी केली आहे. मूलभूत विज्ञान क्षेत्रात करीअर करणा-या भरपूर संधी या २१ व...